Bir Diriliş Marşı Lazım…

İslam âlemindeki meseleler “evin içinde” cereyan eden meseleler olarak görülmeli ve oradan yola çıkarak çözümler üretilmeli. Diğer bir ifadeyle hadiselere duygusal zeminde değil, tarihin yüklediği sorumlulukla, akıl ve mantık ekseninde bakmaya mecburuz. Devlet gemisini yürüten siyasilerimizin bu akılla hareket ettiklerini görüyorum, yarına dair umudum artıyor. Bilal Kemikli Prof. Dr., Bursa Uludağ Üni. 12 Mart 2026, Perşembe gününe ait defterimden bir not… İlgilisine. Bugün İstiklal Marşı’mızın kabul günü. Marşımız, 105 yaşında… Bu satırları odamda yazarken, hayal aynamda marşın yazıldığı o günlere dair anlatıla gelen resimler canlanıyor. Hacı Bayram. Meclis. Ahmet Suphi. Hasan Basri ve daha niceleri. Anadolu’nun yoksul kadınları, yorgun erkekleri ve çaresiz çocukları. Sonra birden…

Okumaya devam edin Bir Diriliş Marşı Lazım…

İbrahim Özcoşar ile Kudüs ve Filistin Dersleri Üzerine

"Ben özellikle Gazze Şüheda Defteri Projesi’ni çok önemsiyorum. Çünkü bu proje akademik üretimle toplumsal hafızayı buluşturuyor. Gazze’de yaşanan insani ve tarihsel kırılmaları belgelemeye, kayıt altına almaya çalışıyoruz. Bu, hem bir vicdan borcu hem de bilimsel bir sorumluluk. Akademisyenlerimiz ve öğrencilerimiz birlikte çalışıyor; dolayısıyla bu proje aslında üniversite olarak ortaya koyduğumuz duruşun somut bir özeti gibi." Prof. Dr. İbrahim Özcoşar Mardin Artuklu Üniversitesi rektörüdür. 1975 yılında Diyarbakır’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Diyarbakır’da tamamladı. 1998 yılında Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Tarih Bölümünden mezun oldu. 2000 yılında Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde Yüksek Lisans derecesi aldı. 2000 yılında Dicle Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı. 2006 yılında…

Okumaya devam edin İbrahim Özcoşar ile Kudüs ve Filistin Dersleri Üzerine

Cemil Meriç ve Hint Dünyasının Keşfi

Oryantalizmin neliğine ilişkin çok sayıda çalışma bulunmakla birlikte, Edward Said’in Orientalism başlıklı eseri, oryantalizm disiplininin ideolojik yanını deşifre etmesi açısından en etkili eser olmuştur. Bu eserinde Said, oryantalizmin üç alanını birbirinden özenle ayırmıştır. Bunlardan ilki olan bilimsel oryantalizm, İslâm medeniyetine dair literatürün toplanması-korunması ve kütüphanelerimizde bulunan kimi yazma eserlerin tahkik edilerek yayınlanmasıdır. Fatih TOKTAŞ DEÜ İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi  Cemil Meriç’in Hint kültürü üzerinden doğu dünyasını keşfetme yolculuğunu sunan ilk telif eseri, Hint Edebiyatı başlığıyla 1964 yılında okurun karşısına çıkmıştır. Düşünürümüzün oğlu Mahmut Ali Meriç, bu eserin daha anlaşılır olması amacıyla metnin yeniden düzenlemiştir. Bu Yeni dipnotların eklendiği, ilk baskıdaki bazı konuların yer değiştirdiği bu…

Okumaya devam edin Cemil Meriç ve Hint Dünyasının Keşfi

Cemil Meriç’in Modernleşme ve Batılılaşma Eleştirisi -II-

Meriç’e göre, Batı kendi medeniyetini üstün bir seviyeye yerleştirmiş; bilim, teknoloji, sanat ve felsefede ilerleme kaydetmiştir. Batı’nın akılcılığı, bireyselliği ve özgürlüğü onu dünya sahnesinde egemen kılarken, aynı zamanda insanı maneviyatından da uzaklaştırmıştır. Batı’nın gözünde Doğu her zaman “öteki”dir. Hüseyin AYDOĞDU Prof. Dr., Erzurum Teknik Üniversitesi Edebiyat Fak. *Bu makalenin ilk kısmı İnsicam Dergisi Cemil Meriç Özel Sayısı (61, Mart 2026) içerisinde yer almaktadır. Doğu-Batı Karşıtlığı Meriç, Doğu ile Batı arasındaki ilişkiyi derinlemesine inceler, bu iki medeniyetin zıtlıklarını, benzerliklerini ve etkileşimlerini örnekler vererek inceler. Ona göre, Doğu’yu Batı’dan, Batı’yı da Doğu’dan ayırmak mümkün değildir. Buna rağmen ne Doğu’yu ne de Batı’yı bilmekteyiz. Yaygın inanışın aksine, Batı,…

Okumaya devam edin Cemil Meriç’in Modernleşme ve Batılılaşma Eleştirisi -II-

70’lerden Bugüne Sosyal, Kültürel ve Siyasî Gelişmeler Ortamından Kesitler -I-

Ve o yıllar, bu canlanışın gerçekleşmesindeki vasatın hazırlanışında etkin olmuş olan, kişinin kendi içinde bir saflaşma yürüyüşü gerçekleştirebilmesine –kısaca ifadeyle nefs tezkiyesine- odaklanan hikmet ve marifet ocaklarının dünyevîleşme karşısında direniş ve uyanıklığının henüz kırılmış olmadığı yıllardı. Yusuf YAZAR ‘Neden 70’li yıllar?’ sorusunun cevabını, o yılları hatırlatacak birkaç cümleyle başlamak iyi olacaktır. Yetmişli yıllar, devletle millet, daha doğrusu yeni kurucu kadro, anlayış ve politikalarla kendisine mesafeli durulan, hatta söz konusu yeni anlayışlar çerçevesinde tedip edilip biçimlendirilmek istenilen dindar kesimler arasındaki kopukluğun ya da güvensizliğin, olumlu anlamda ciddî kırılmalar yaşamaya başladığının görünür hâle geldiği ve dolayısıyla aralarında temas ve yakınlaşmanın ve güven alanlarının ortaya çıkmaya başlamış olduğu…

Okumaya devam edin 70’lerden Bugüne Sosyal, Kültürel ve Siyasî Gelişmeler Ortamından Kesitler -I-

Samiha Ayverdi’nin Başörtüsüzlük Mücadelesi

Ayrıca Samiha Ayverdi’nin ilahiyat ve imam hatip liseleri öğrencileri üzerindeki tesirini dönemin şartlarından ayrı düşünemeyiz. Zira 60'li yıllara kadar okumuş yazmışlar arasında dini bilen, yaşayan, anlatan ve eğitim camiası içinde bu konuda hizmet veren kadın öğretmen sayısı çok azdır. Yani derslerinde, sohbetlerinde İslami bilgisinin genişliğini ve derinliğini gösteren bir hanım öğretmen (Nazik Erik), hem sevilecek hem takdir edilecektir. Birçok kadın öğretmenin tamamen din dışı zihniyet ve yaşayış içinde olmaları; başı açık da olsa dini bilgiye, ahlaka ve değerlere sahip kişilerin kıymetini artıracaktır. Kâmil YEŞİL İlk örneği 1969’da Ankara İlahiyat’ta yaşanılan başörtüsü yasağı, 12 Eylül askeri darbesinden sonra öğrencilerle sınırlı kalmamış, halka kadar inmiştir, yaşlı kadınlar…

Okumaya devam edin Samiha Ayverdi’nin Başörtüsüzlük Mücadelesi

Filistin Topraklarının İşgali: Nedir Bu Transfer Meselesi?

Tüm bu sürece dönemin süper gücünün bölgede araştırma yapması için gönderdiği Peel Komisyonunun transferi destekleyen önerileri de eşlik etmektedir. Komisyon başkanı Lord Peel, tavsiyelerini sunmadan önce 1937 yılında Filistin'i üç kez ziyaret etti. Komisyon, Filistin'in Ürdün'e ilhak edilmesini ve en az 225.000 Arap’ın kurulması planlanan sözde devletin merkez şehirlerinin dışına çıkarılmasını tavsiye ediyordu. Elif ATABAŞ Yazar, https://balkandays.blogspot.com/ İnsicam Dergisi 58.Sayı ile başlamış olduğumuz Filistin Tarihi makale çalışmasına bu sayıda transfer konusu ile devam ediyoruz. “Ben zorunlu nakli destekliyorum. Bunda gayri ahlaki hiçbir şey görmüyorum.” David Ben-Gurion 19. yüzyılda Batı’da çoğu ülkede özgürlükler adı altında arşiv belgelerinin gizliliğinin kaldırılmasından sözde İsrailli yetkililer de etkilenmiş, 1980’lerin sonunda çok…

Okumaya devam edin Filistin Topraklarının İşgali: Nedir Bu Transfer Meselesi?

ABD ve İsrail’in İran’a Saldırısıyla Bombalanan Bir Ölçüde Bizim Tarihimizdir

Ve bir Seyahatname Bu seyahatname ile Türklerin İslâm sonrası anayurdu olarak görülebilecek olan ve sınırları batıda Hazar Denizi’nden doğuda Tienşan’a ve Moğolistan sınırına uzanan büyük Türkistan coğrafyasının bir parçası olan Horasan’ın İran ve Afganistan sınırları içinde kalmış olan kısımlarını, 1933-34 yıllarında, entelektüel derinliği ve duyarlığı ile göz doldurmuş bir İngiliz yazarın gözlem ve izlenimleriyle tanıma imkânı buluyoruz. Yusuf Selman             Başlığın içerdiği, kimi okuyucuların vukufu dışında kalan net bilgi, İran topraklarının büyük bir kısmının, çok yakın dönemlere kadar aralıklarla Türk devletlerine ya da da Türk hanedanlıklarına yurt olmuş olduğudur. Hemen zikredelim; bugünkü Tahran’ın yer aldığı mahâl, Büyük Selçuklu devletine başkentlik etmiş olan Rey şehrinin mahallidir;…

Okumaya devam edin ABD ve İsrail’in İran’a Saldırısıyla Bombalanan Bir Ölçüde Bizim Tarihimizdir

İstanbul- Tiran Arasında Kardeşlik Köprüsü

Kapının önünde duran bir görevli “turistik mi ibadet mi?” kabilinden soru yöneltiyor ve ona göre içeriye alıyordu. Caminin içerisine girdikten sonra hemen soldaki merdivenler abdesthaneye çıkarıyor. Abdesti aldıktan sonra namazı kılmış ve sonrasında içeriyi incelemiştim. Ertesi gün geldiğimde görevliye namaz kılacağımı zikrettikten sonra içeriye girmiştim. Namaz kıldıktan sonra bir süre kuran okumuş ve camiyi seyretmiştim. Video aldığım sırada aynı görevli ciddi bir ikazda bulunmuştu: “Sadece ibadet edilebilir, çekim yasak” Müslüman bir Türk olarak ziyarete geldiğim bir yerin hatırasını kayda almamın mahsuru olmamalıydı. Zübeyir ŞEKERCİ Yaklaşık 3- 3.30 saatlik yolculuğun ardından Tiran’a varmıştım. Otobüs terminalinde indikten sonra internetim olmadığı için bir süre iletişimde sıkıntı yaşadım. Daha…

Okumaya devam edin İstanbul- Tiran Arasında Kardeşlik Köprüsü

Namaz Kılmayı Kızından Öğrenen Aydın: Cemil Meriç

Cemil Meriç kendisini tanıtırken, “Evvela ben Dimetoka’lıyım ve müftü ailesinden gelmeyim. Babam hâkim. Dinî bir terbiyem var. Babam aynı zamanda hacıydı ve fakihti,” der. Ancak dikkat çekici bir şekilde Cemil Meriç’in dinî bilgisi çocukluk evresiyle sınırlıdır. Kendisi dinî hayattan o kadar uzaklaşacaktır ki hayatının son evresinde namaz kılmayı kızından öğrenecektir. Vejdi BİLGİN Prof. Dr., Bursa Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Toplumsal değişim bir süreç içerisinde meydana gelir ve birkaç kuşakta gündelik hayata yayılır. Toplumsal hayatın hemen her alanda bir kuşak içerisinde değişmesi mümkün değildir. Ancak Cumhuriyet’in ilk yıllarına baktığımızda devlet adamı, bürokrat, asker, aydın, yazar, üniversite hocası ve benzerlerinden oluşan kurucu elit kuşağın, üstelik belirli bir…

Okumaya devam edin Namaz Kılmayı Kızından Öğrenen Aydın: Cemil Meriç