Siyonizm ve Türkiye: Herzl’in Hâtıratıyla

Doç. Dr. Yaşar Kutluay 18 Şubat 1931’de Mersin’in Silifke ilçesinde doğdu. 1949’da açıldığında kaydolduğu Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’nden 1953’te birincilikle mezun oldu. Kıbrıslı Türkler’in millî bilincini uyandırmak gayesiyle çeşitli faaliyetlerde bulundu. Aynı dönemde siyonizm konusuyla da ilgilenen Kutluay, bir yahudi devleti kurma fikrini ortaya atan siyonist lideri Theodor Herzl’in (ö. 1904) hâtıratını okudu. Türkiye’ye dönünce hâtıratın Osmanlı Türkiyesi’yle ilgili bölümlerini Türkçe’ye çevirerek Siyonizm ve Türkiye adıyla yayımladı. 12 Aralık 1969’da bir tekne kazasında vefat etti. Yaşar KUTLUAY *Bu metin, Doç. Dr. Yaşar Kutluay’ın "Siyonizm ve Türkiye: Herzl’in Hâtıratıyla”(4. baskı, Eylül 2023, Pınar Yayınları) adlı kitabının Giriş'idir (ss.: 11-14). Siyonizm ve Siyonist kelimelerinin çok eski bir…

Okumaya devam edin Siyonizm ve Türkiye: Herzl’in Hâtıratıyla

Şehbenderzade Filibeli Ahmed’in Gözünden Siyonizm ve Siyonistler

Şehbenderzade Filibeli Ahmed Hilmi Bey, 1865’te, bugün Bulgaristan sınırları içinde kalan Filibe’de dünyaya geldi. Babası, Filibe konsolosudur (Şehbender). İlk siyasi izlenimlerini, o dönemde zengin ve kozmopolit bir yer olan Filibe’de konumu itibariyle siyasete yakın olan babasının çevresinde edindi. 93 Harbi sonrasında henüz 13-14 yaşlarındayken ailesiyle birlikte İstanbul’a göç etmek zorunda kaldı. Meşakkatli geçen göç yolunda anne, baba ve kız kardeşini kaybetti. Osmanlı tebaası olan Bulgarların eliyle ve Rusların destekleriyle yapılan mezalim sebebiyle, on bir bin kişilik kafileden sadece bin kişi Edirne’ye ulaşabilmişti. Filibe’de başladığı eğitimine Galatasaray Sultanisi’nde sürdüren Filibeli Ahmed Hilmi Bey, mezuniyet sonrasında Posta ve Telgraf idaresinde, ardından da Düyûn-u Umûmiye Nezareti’nde çalıştı, 1897’de…

Okumaya devam edin Şehbenderzade Filibeli Ahmed’in Gözünden Siyonizm ve Siyonistler

Siyonizm ve Çeşitleri

Siyonizme dair temel olarak kabul edilen bu yaklaşımların haricinde bir de zamana, mekana ve şartlara göre ortaya çıkan siyonizm yorumları olmuştur. Küresel gelişme ve değişimlerin etkisi altında şekillenen bu yorumlar da belirli kesimlerce temsil edilmiş ve edilmeye devam etmektedir. Ahmet Faruk ASA Yahudilere Filistin topraklarında bir yurt tahsisini amaçlayan siyonizm, özellikle 7 Ekim’in ardından daha yakından tanınmış ve çalışmalara daha fazla konu olmuştur. Türkiye’deki yaklaşımlar itibariyle tekdüze bir siyonizm algısının varlığından bahsedilse de siyonizm; kurulduğu topraklardan İsrail’in kurulmasına kadar kırılmalar yaşamış ve yaşamaya devam etmektedir. İhtiva ettiği düşünceler itibariyle siyonizmin tek bir metodolojiden ibaret olmadığını içinde farklı çeşitleri barındırdığını söyleyebiliriz. Bu yazıda siyonizmin çeşitli alt…

Okumaya devam edin Siyonizm ve Çeşitleri

Ütopyadan Distopyaya: Birçok Boyutuyla Siyonizm

Siyonizm Filistinliler için neredeyse 150 yıllık bir mesele ve 105 yıllık bir distopyadır. Müslüman devletlerin ve Müslümanların Filistinlilerin yaşadığı bu felakete yıllardır kayıtsız kalması acı gerçekleri değiştirmediği gibi İslamiyet’te mukaddes bir belde olan Kudüs’ün Müslümanlar açısından giderek uzak bir hayal olabilme riskini de ortadan kaldırmamaktadır. Semiha KARAHAN İstanbul Üniversitesi Felsefe ve Din Bilimleri Doktora Öğrencisi İsrail’in Gazze’yle olan savaşı siyonizm ideolojisini, İsrail’i ve Filistin’i dünyanın gündemine taşıyarak en aktüel ve akut meselelerden biri haline getirmiştir. Devletler, kendi politikaları doğrultusunda bu savaşa karşı farklı cevaplar vermiş aynı zamanda İsrail ve Filistin’e dair bakış açılarını ortaya koymuştur. 7 Ekim’den bugüne halklar da bu savaşa karşı tepkisini meydanlarda…

Okumaya devam edin Ütopyadan Distopyaya: Birçok Boyutuyla Siyonizm

Edward Said, Siyonizm, Emperyalizm ve Sosyal Bilimler

Siyonizm bağlamında Said, bu hareketin Yahudi halkının tarihsel ve dini bağları üzerine, Batı'nın ırkçı düşüncesi ve emperyalist ruhu ile birlikte Filistin toprakları üzerinde bir ulusal devlet kurma çabasını ele alır. Said, bu sürecin emperyalist güçlerin desteğiyle gerçekleştiğini ve Filistin halkının haklarının ihlal edildiğini vurgular. Turan KIŞLAKÇI Gazeteci-Yazar 18. ve 19. yüzyıllarda emperyalizm ve sömürgecilik, dünya haritasını ve insanlık tarihini şekillendiren başlıca unsurlar oldu. Theodor Herzl’in “Yahudi Devleti” kitabında anlattığı Siyasi Siyonizm'in kökleri, bu emperyalizm ve sömürgecilikten türemiştir. Siyonizmi anlamak, 19. yüzyılda güç kazanan emperyalizm ve onunla birlikte ortaya çıkan ırkçılık düşüncesini anlamakla mümkündür. Bu nedenle, 1880'lerden itibaren Filistin'in sömürgeleştirilmesinin temelleri, Avrupa entelektüel kültürünün tarihinde aranmalıdır.…

Okumaya devam edin Edward Said, Siyonizm, Emperyalizm ve Sosyal Bilimler

Terör Devletine Adım Adım: Theodor Herzl

Theodor Herzl, Yahudi milletini, dilini, ülküsünü ve devletini “arz-ı mevud” ideali ile birleştiren akıl olarak tarih sahnesine çıktı. Zengin ve güçlü sermayedarları milliyetçi akımların etkisiyle kendilerine ait bir ulus devlet yaratma projesine ortak etti. Siyonizm sürecini yöneten ve siyonist mirası devreden en önemli figür haline geldi. Siyonizm hakkında yapılan çalışmaların büyük bir kısmı Herzl’in kendi eliyle yazdığı hatıratına, günlük ve yazışmalarına dayanıyor. Şehnaz FINDIK Devletleşme sürecinde siyonizm, Yahudilerin Filistin topraklarında bir ulus ve devlet inşa etmesini hedefleyen anlamlı, organize ve etkili bir teorik zemin oluşturdu. Bununla beraber Yahudilerin bu yeni kurulacak devlete iştiyakla sarılmaları, dil ve ulus birliğine sahip çıkmaları ve bu devletin asli unsurları…

Okumaya devam edin Terör Devletine Adım Adım: Theodor Herzl

Antisemitizmin Ana Yurdu, Endülüslü Bir Hahamın Seyahatnamesi ve Siyonizmin Bir Kefaret Olarak Desteklenişi

Dünya sistemindeki işlemeyiş ya da yanlış işleyişlere dair itirazları olan, özellikle de bulunduğu bölgedeki gelişmeler karşısında sessiz kalmayıp oyun bozucu ya da oyun kurucu bir rol üstlenmekten geri durmayacağını göstermiş olan Türkiye’nin bu son direniş düzlüğünde sözünü ettiğimiz vicdan uyanışına öncü bir duruşla önemli bir katkı yaptığıysa tartışma götürmez bir gerçektir. Yusuf YAZAR Tarihçilerin birçoğu gibi J. M. Roberts da Oxford Yayınları tarafından yayınlanmış olan Dünya Tarihi isimli eserinde, Yahudi olanlara zulüm ve Yahudi düşmanlığı anlamında antisemitik tutum ve uygulamaların Avrupa ülkelerinde Ortaçağ boyunca çok yaygın bir biçimde yer almış olduğunu belirtir. Antisemitizm yakın dönemde ise özellikle Birinci Dünya Savaşı öncesinde Çarlık Rusya’sında ve Romanya’da…

Okumaya devam edin Antisemitizmin Ana Yurdu, Endülüslü Bir Hahamın Seyahatnamesi ve Siyonizmin Bir Kefaret Olarak Desteklenişi

Kur’an-ı Kerim’de Arz-ı Mevud

Kur’an’da Hz. Adem’in (Tâhâ 122), Hz. İbrahim’in (Nahl 121), Hz. Yunus’un (Kalem 50), Hz. Yusuf’un (Yusuf 6) Allah tarafından seçildiğinden özel olarak bahsedilmektedir. Peygamberlerin seçilmiş olduğunu genel bir ifadeyle anlatan ayetler de vardır. En’âm suresinde (83-90 ayetler) peygamberler topluca isim isim zikredilmektedir. Mustafa ÖZEL Prof. Dr., FSMVÜ İslami İlimler Fak. Kur’an-ı Kerim’in sıkça ve ısrarla üzerinde durduğu konulardan biri, bütün insanların tek bir baba ve anneden gelmesidir. O, bunu bazen isim belirterek bazen belirtmeden, bazen özel bazen genel ifadelerle belirtir. Dikkat edilirse “baba” kelimesini, “anne” kelimesinden önce yazdık. Çünkü önce erkek, Adem, sonra da o erkekten kadın (:Havva. İsmi Kur’an’da geçmemektedir.) yaratılmıştır. Daha sonra insanlar…

Okumaya devam edin Kur’an-ı Kerim’de Arz-ı Mevud

“Garkad Ağacı” Hadisi Üzerine

Kur’ân’ın birçok yerinde Yahudilerle alakalı âyetler yer almaktadır. Hatta bir Yahudi, mushafı eline alıp baştan itibaren okumaya başlasa Kur’ân’ın Yahudilerle alakalı bir kitap olduğunu sanabilir. Kur’ân bir tarih kitabı olmamakla birlikte, Yahudilerin geçmişleri ve karakterleri hakkında bize apaçık bilgiler verir. Yukarıda verdiğimiz ayetlerdeki Yahudilerle ilgili vurgulanan en önemli nokta ise, Yahudilerin “fesatçı” olmasıdır. Cenâb-ı Hak, bu özellikleri sebebiyle onları hem geçmiş dönemlerde hem Efendimiz (s.a.v) döneminde uyarmış ve devam ettikleri müddetçe önce dünyada sonra da ahirette cezalandırılacaklarını haber vermiştir. Selinay KELEŞ İstanbul 29 Mayıs Üni. Yüksek Lisans Öğrencisi “Müslümanlar, Yahudilerle savaşmadıkça kıyamet kopmaz. Bu savaşta Müslümanlar Yahudileri öldürürler. Hatta bir Yahudi; taşın, ağacın arkasına gizlenir.…

Okumaya devam edin “Garkad Ağacı” Hadisi Üzerine

Ortadoğu’da Yeni Sömürgecilik ve Siyonizm

Balfour Deklarasyonu, bölgeye Yahudilerin göçünü ilk başlatan bir dönüm noktası olarak Londra’da karara bağlanmıştı. Siyonist devletin önünü açan 181 sayılı BM kararı 1947’de New York’ta karara bağlanmıştı. Bugün Kudüs’ü siyonistlere hediye eden başkent kararı 2017’de Washington’da kararlaştırılmıştı. Ahmet Emin DAĞ Dr., İNSAMER Başk. Geçtiğimiz yüzyıl içinde Ortadoğu bölgesi, iki farklı sömürgecilik tecrübesi yaşamıştır. Osmanlı’yı yıktıkları zaman İngiliz-Fransız ikilisi “doğrudan sömürgecilik” evresinde bölgeyi kendi çıkarları doğrultusunda küçük parçalara bölerek yeni devletler kurmuş ve bunların her birinin başına kendi valilerini ya da iş birlikçilerini getirerek dilediği gibi yönetmiştir. 1918-45 yılları arasındaki 27 yıllık bu dönem içinde tüm Ortadoğu coğrafyası gibi Filistin de işgalden nasibini almış, İngiliz işgalcilerin…

Okumaya devam edin Ortadoğu’da Yeni Sömürgecilik ve Siyonizm